خبرگزاری مهر- گروه استانها؛ انقلاب اسلامی ایران نهضتی مبتنی بر گفتمان قرآن و روایات اهل بیت (ع) بوده و در راستای پیشبرد ارزشها و آرمانها، ابتکاراتی را برخاسته از مکتب ناب اسلامی داشته است.
اتکای امامین انقلاب بر اندیشه مقاومت در عرصه سیاسی، در قامت «جبهه مقاومت» در کشورهای منطقه تبلور یافت و شبکهای حقیقتاً مقاوم در مقابله با نظام سلطه موجودیت یافت.
در این راستا، با تشکیل و بسط گروههایی مانند حزبالله لبنان، حماس و جهاد اسلامی فلسطین، حشد الشعبی عراق، انصارالله یمن و تیپ زینبیون و فاطمیون، دامنه فعالیت جبهه مقاومت گستردهتر شد.
گروههایی که امروز در میانه جنگ وجودی ایران اسلامی با دشمن آمریکایی صهیونیستی بهصورت بالقوه و بالفعل باعث افزایش قدرت منطقهای جمهوری اسلامی ایران شده و نقشی اساسی در عرصه دیپلماسی مقاومت ایفا میکنند.
برای آشنایی بیشتر با اندیشه مقاومت و سیر تولد جبهه مقاومت در منطقه، گفتگوی ما با حجتالاسلام والمسلمین سیدابوالقاسم کاظمی، مدرس حوزه و دانشگاه در چهارمحال و بختیاری و مدیرکل سابق تبلیغات اسلامی استان، تقدیم نگاه مخاطبان گرامی میشود.
* در خصوص اندیشه مقاومت که منجر به شکلگیری هستهها و در نهایت جبهه مقاومت شد، توضیح بدهید.
اندیشه و باور مقاومت برگرفته از قرآن کریم و سیره اهل بیت (ع) است که در منظومه فکری امامین انقلاب اسلامی در عصر معاصر بروز و ظهور یافت. آیات و روایات فراوانی را در این خصوص میتوان شاهد مثال آورد، مثلاً به فراز «فَاستَقِم کَما أُمِرتَ وَمَن تابَ مَعَکَ» از آیه ۱۱۱ سوره مبارکه هود یا فراز «فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ» (روم/۶۰) و دیگر آیات شریفه با مضمون صبر و استقامت میتوانم اشاره کنم.
تفکر مقاومت در سیره اهل بیت (ع) نیز کاملاً واضح و روشن بوده و رسول خدا (ص) نسبت به استقامت و بسط اندیشه پایمردی و پایداری در طریق حق در مقابل همه جریانها و موانع مأمور بودند.
* اندیشه مقاومت در منظومه انقلاب اسلامی چگونه بروز و ظهور و بسط یافت؟
انقلاب اسلامی در برههای از تاریخ شکل گرفت که امپریالیسم جهانی و استکبار و استعمار در حال بلعیدن دنیا بود و به جمهوری اسلامی ایران نیز به دلیل تمام ویژگیها و ظرفیتهای طبیعی، ژئوپلیتیک، نیروی انسانی و ... طمع داشت. از دیگرسو، دنیای استکبار اسرائیل را به عنوان یک نطفه نامشروع و غده سرطانی در منطقه ایجاد کرده بود و قصد داشت تا از این پایگاه، منطقه را ببلعد و به استعمار بکشد.
اینجا بود که امام خمینی (ره) با درک دقیق وضعیت سیاسیِ بینالمللی که زاییده جبهه استکبار بود، انقلاب اسلامی را با نگاه مقاومت و مبتنی بر تفکر ناب اسلامی شکل دادند و راه را روشن کردند. در اینجا باید به بیانات قائد شهید امت حضرت امام خامنهای (ره) استناد کنم که در سالروز رحلت امام خمینی (ره) در سال ۹۸ فرمودند: «آنچه امام (ره) را در هیبت یک مکتب، یک اندیشه و تفکر معرفی میکند، اندیشه مقاومت حضرت امام (ره) است». این جمله امام شهید (ره) عمق مفهوم مقاومت و نقش آن در شکلگیری و استمرار نهضت اسلامی برای ما روشن میکند.
امام خمینی (ره) در قامت یک فیلسوف و فقیه، عرفان نظری و عملی را درنوردیده بودند اما امام شهید ما به هیچکدام از این ویژگیها برای صاحب مکتب بودن ایشان اشاره ندارند بلکه اندیشه مقاومت ایشان را مورد تأکید قرار میدهند. یعنی آنچه امام راحل (ره) را به عنوان یک مکتب و مسیر به عالم معرفی میکند، همان اندیشه مقاومت است.
* اندیشه مقاومت چگونه به کشورهای منطقه انتقال یافت و در تفکر آنان نهادینه شد؟
ایران اسلامی اشتراکات متعددی در ویژگیها، مبانی و اصول با کشورهای منطقه دارد اما نکته تمایز آنها با ما این بود که اندیشه مقاومت را در خود نهادینه نکرده بودند و به شدت دلداده، وابسته و سرسپرده جبهه استکبار بودند؛ امام راحل (ره) هستههای مقاومت را از دل همین کشورها با یک سیر تدریجی و یک حرکت نرم فرهنگی ایجاد کرده و امام شهیدمان نیز این هستهها را به یک جبهه و شبکه واحد تبدیل کردند.
تولید جبهه مقاومت در منطقه، هنر امام شهید ما بود که این جبهه را مبتنی بر مبانی اسلامی و استوار بر اسلام ناب محمدی برپا کردند که آشکارا در مقابل استعمار و استکبار جهانی قرار گرفت.
* بر این اساس، مقابله جبهه استکبار با جبهه مقاومت موضوعیت دارد
بله، طبیعی است که جبهه استکبار وجود جبهه مقاومت را بر نمیتابد و به هر طریقی به دنبال از بین بردن این جبهه و تفکر مقاومت هستند و این کار را به انحاء مختلف از تحریم و فشار گرفته تا تهدید و ترور و حتی حمله نظامی و ... تحمیل میکنند تا مقاومت را از پای در بیاورند و به دنیا بگویند که تفکر مقاومت شکست خورده و حاصلی نداشته است.
به لطف الهی و بصیرت، فراست و روشنبینی رهبر شهید انقلاب، ایشان از این جبهه حمایت کردند و مجاهدت رزمندگان اسلام در جبهه مقاومت را ارج نهادند. لذا این جبهه بتدریج رشد کرد و تنه گرفت و یک درخت تناور در مقابله با استکبار شد تا مقابل جولان او در منطقه بایستد.
البته در این مسیر فراز و نشیبهای متعددی را پشت سر گذاشتیم و بخشی از هموطنان اعم از نخبگان یا مردم عادی که درک عمیقی از تفکر مقاومت نداشتند، شبهه پراکنی کردند و بخشی از سیاستمداران نیز حرکت جبهه مقاومت را کُند کردند اما در نهایت به ثمر رسید.
* از دیدگاه شما اندیشه مقاومت چه مبانی و ایدئولوژی را هم در عرصه نظری و هم میدانی، اصل و مبنا قرار داده است؟
اندیشه مقاومت یک امر صرفاً سیاسی روبنایی نیست بلکه مقولهای کاملاً مبنایی است. در مصحف شریف، کفر به طاغوت را در کنار ایمان به الله میبینیم و کلمه توحید را ترکیبی از عبادت خداوند با نفی هر گونه معبود دیگر میدانیم. اینها مفاهیم ذهنی و انتزاعی صرف نیستند بلکه باید در زندگی بشریت تبلور یابد که عبارت از تنازع میان جبهه حق و باطل در عرصههای مختلف سیاسی، اجتماعی، نظامی و ... است.
کلمه «لا اله الا الله»، نفی هر معبود و قدرتی و نفی طاغوت است که با سازش محقق نمیشود بلکه با مقاومت تحقق مییابد. کفر به طاغوت یعنی نیرویی که در رأس جبهه باطل قرار دارد و در مقابل حق مزاحمت ایجاد میکند. این مقابله با سازش حاصل نمیشود بلکه با مقاومت و ایستادگی در مسیر اتفاق میافتد. این مقاومت هم در سطح فکر و اندیشه و هم در سطح عملی تبلور دارد و معنا و مفهوم پیدا میکند.
مقاومت یک امر فراگیر بوده و صرفاً نظامیگری را شامل نمیشود. مثلاً اندیشه مقاومت در عرصه اقتصادی قائل به اقتصاد مقاومتی است، یا در عرصه سیاسی، با مفهوم استقلال و نفی هر بیگانه پیوند دارد؛ در عرصه فرهنگی نیز از مقاومت فرهنگی و پرهیز از وادادگی و ولنگاری فرهنگی سخن به میان میآید.
* امروز در میانه جنگ تحمیلی دشمن آمریکایی صهیونیستی علیه ایران اسلامی شاهد حمایت همهجانبه جبهه مقاومت در کشورهای عراق، لبنان، یمن، بحرین و ... از کشورمان هستیم، در این خصوص دیدگاهتان را بگویید.
مقاومت، تنها مسیری است که پیروزی را نصیب جبهه حق میکند و تجربه تاریخی و مراجعه به منابع دینی حمایت از آن دارد که بهجز مقاومت، هیچ نصرتی نصیب جبهه حق نخواهد شد. همچنان که نص صریح قرآن در آیه ۱۱ سوره جن، «وَأَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَی الطَّرِیقَةِ لَأَسْقَیْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا» بر این مهم تأکید دارد. بنابراین مقاومت یک امر ذهنی و تجریدی نیست بلکه تنها راه رسیدن به هدف، مقاومت است. امروز هم در این جنگ تمامعیار، فرصتی برای جبهه حق ایجاد شده تا ضرب شست محکمی بر طاغوت وارد کند و اگر در این برهه، مردم و نیروهای مسلح استقامت به خرج دهند، یقیناً نصرت و وعده الهی محقق خواهد شد.
نظر شما