خبرگزاری مهر، گروه استانها: تنگه هرمز به عنوان یکی از مهمترین گذرگاههای دریایی جهان، نقش تعیینکنندهای در انتقال انرژی و تجارت بینالمللی دارد. این آبراه استراتژیک که خلیج فارس را به دریای عمان و آبهای آزاد متصل میکند، مسیر عبور بخش قابل توجهی از نفت و گاز جهان به شمار میرود و به همین دلیل همواره در کانون توجه قدرتهای جهانی قرار داشته است.
کارشناسان معتقدند هرگونه تنش یا محدودیت در این مسیر میتواند به سرعت بر بازارهای جهانی انرژی و اقتصاد کشورها تأثیر بگذارد. به همین دلیل مدیریت و کنترل این آبراه برای کشورهای منطقه به ویژه ایران از اهمیت ویژهای برخوردار است.
در همین زمینه، ولیالله شهابی، استاد دانشگاه فرهنگیان، در گفتگویی با اشاره به اهمیت اقتصادی و راهبردی تنگه هرمز به خبرنگار مهر گفت: تنگه هرمز یکی از گلوگاههای مهم اقتصاد جهانی است و ایران به واسطه موقعیت جغرافیایی خود در این منطقه، ظرفیت مهمی برای مدیریت شرایط در زمان بحران دارد.
وی افزود: تدبیر سیاسی و نظامی ایران در مدیریت این منطقه باعث شده است که در شرایط تنش، فشار قابل توجهی بر اقتصاد کشورهای غربی وارد شود.
تأثیر تنشها بر بازار انرژی جهان
این استاد دانشگاه با اشاره به پیامدهای اقتصادی تحولات منطقه گفت: در شرایط اخیر شاهد افزایش قابل توجه قیمت انرژی در بازارهای جهانی بودهایم.
شهابی اظهار کرد: قیمت نفت در بازار جهانی به بیش از ۸۲ دلار رسیده که برای بسیاری از تحلیلگران غیرمنتظره بوده است. همچنین قیمت گاز در اروپا نیز با افزایش قابل توجهی همراه شده و گزارشها از رشد حدود ۳۰ درصدی و حتی در برخی موارد تا ۶۰ درصد حکایت دارد.
وی ادامه داد: وقتی قیمت انرژی حتی چند درصد افزایش پیدا میکند، در مقیاس جهانی میلیاردها دلار هزینه اضافی برای اقتصاد کشورها ایجاد میشود و همین مسئله نشان میدهد که تحولات تنگه هرمز چه تأثیر عمیقی بر اقتصاد جهانی دارد.
اروپا در موقعیت انفعالی
شهابی با اشاره به واکنش کشورهای اروپایی در برابر تحولات منطقه افزود: اروپا در شرایط فعلی در موقعیت انفعالی قرار گرفته است.
وی گفت: از یک سو کشورهای اروپایی نمیخواهند درگیر تنشهای نظامی در منطقه شوند و از سوی دیگر نمیتوانند نسبت به بحران ایجاد شده در بازار انرژی بیتفاوت باشند.
به گفته این استاد دانشگاه، به همین دلیل اروپا تلاش میکند از مسیرهای دیپلماتیک و ایجاد زمینههای مصالحه، شرایط را مدیریت کند تا فشارهای اقتصادی ناشی از تنشهای منطقه کاهش یابد.
تنگه هرمز؛ امتیاز راهبردی ایران
شهابی تأکید کرد: موقعیت جغرافیایی ایران در تنگه هرمز یک امتیاز بزرگ راهبردی برای جمهوری اسلامی محسوب میشود.
وی افزود: بخش قابل توجهی از تجارت انرژی جهان از این منطقه عبور میکند و برآوردها نشان میدهد که درصد قابل توجهی از اقتصاد جهانی به امنیت این مسیر وابسته است.
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: ایران با مدیریت هوشمندانه این منطقه توانسته است نشان دهد که در معادلات اقتصادی و امنیتی منطقه نقش تعیینکنندهای دارد.
تأثیر بحران بر کشورهای منطقه
شهابی در ادامه با اشاره به پیامدهای اقتصادی تنشها برای کشورهای منطقه گفت: بسیاری از کشورهای حاشیه خلیج فارس به شدت به واردات کالاهای اساسی وابسته هستند.
وی توضیح داد: بر اساس برآوردها، حدود ۸۵ درصد مواد غذایی مورد نیاز برخی کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از طریق واردات تأمین میشود و هرگونه بحران در مسیرهای تجاری میتواند آنها را با چالشهای جدی مواجه کند.
به گفته وی، همین مسئله باعث میشود کشورهای منطقه نیز برای کاهش تنشها و مدیریت بحران به دنبال راهحلهای دیپلماتیک باشند.
برتری راهبردی ایران در معادلات منطقه
شهابی با اشاره به تحولات سیاسی اخیر گفت: شرایط به گونهای پیش رفته است که برخی تصمیمات در عرصه بینالمللی با انتقادهایی حتی در داخل آمریکا مواجه شده است.
وی افزود: برخی تحلیلگران معتقدند اقداماتی که بدون محاسبات دقیق انجام میشود میتواند تبعات سیاسی و اقتصادی گستردهای داشته باشد و همین مسئله باعث شکلگیری اختلاف نظرهایی در محافل سیاسی غرب شده است.
ایران و توان مدیریت فشارهای اقتصادی
این استاد دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود به شرایط اقتصادی ایران اشاره کرد و گفت: جامعه ایران در سالهای گذشته تجربه مواجهه با فشارهای اقتصادی ناشی از تحریمها را داشته است.
شهابی ادامه داد: همین مسئله باعث شده است که جامعه ایرانی تا حدی آمادگی بیشتری برای مدیریت شرایط دشوار اقتصادی داشته باشد.
وی تأکید کرد: در مقابل، بسیاری از اقتصادهای وابسته به واردات در منطقه و جهان ممکن است در برابر چنین بحرانهایی آسیبپذیرتر باشند.
نقش تنگه هرمز در معادلات آینده
شهابی با اشاره به اهمیت این آبراه در تحولات آینده منطقه گفت: تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین نقاط استراتژیک جهان محسوب میشود و نقش آن در معادلات اقتصادی و سیاسی آینده منطقه بسیار تعیینکننده خواهد بود.
وی افزود: مدیریت هوشمندانه این موقعیت میتواند ضمن حفظ امنیت منطقه، جایگاه جمهوری اسلامی ایران را در معادلات جهانی بیش از پیش تقویت کند.
نظر شما