به گزارش خبرنگار مهر، در حالی که قیمت نفت برنت در آستانه ۹۰ دلار قرار گرفته است، کارشناسان بازار انرژی معتقدند اهمیت نفت ایران تنها به حجم صادرات آن محدود نمیشود، بلکه به ترکیب شیمیایی و ویژگیهای پالایشی آن نیز مربوط است.
در صنعت نفت، همه نفتهای خام یکسان نیستند و ترکیب هیدروکربنی آنها تعیین میکند که تبدیل آنها به فرآوردههایی مانند بنزین، گازوئیل، سوخت جت و نفت کوره با چه میزان هزینه و بازدهی انجام میشود. یکی از شاخصهای اصلی در این زمینه «درجه گرانروی API» است که سبک یا سنگین بودن نفت خام را نشان میدهد.
به گفته کارشناسان، نفت خام سبک ایران دارای درجه API بین ۳۳ تا ۳۶ و میزان گوگرد حدود ۱.۳۶ تا ۱.۵ درصد است؛ ترکیبی که بسیاری از پالایشگاهها آن را نقطه مطلوب یا «ترکیب بهینه» برای فرآوری میدانند. این نوع نفت به اندازهای سبک است که فرآوری آن هزینه زیادی نداشته باشد و در عین حال به اندازهای سنگین است که امکان تولید طیف گستردهای از فرآوردههای نفتی را فراهم کند.
در مقابل، نفت سنگین «مِری» ونزوئلا با درجه API حدود ۱۶ و گوگرد ۳ تا ۵ درصد نیازمند واحدهای پیشرفتهای مانند کُکسازی، هیدروکراکر و سامانههای گسترده گوگردزدایی است و تنها پالایشگاههایی که برای چنین خوراکی طراحی شدهاند میتوانند آن را بهصرفه پالایش کنند.
از سوی دیگر نفت «وست تگزاس اینترمدیت» آمریکا (WTI) با درجه API حدود ۳۹ تا ۴۰ و گوگرد کمتر از ۰.۲۵ درصد بسیار سبک محسوب میشود. هرچند فرآوری آن سادهتر است، اما برای بسیاری از پالایشگاههای پیچیده اروپا و آسیا که برای نفتهای متوسط طراحی شدهاند، بهتنهایی خوراک مناسبی محسوب نمیشود و معمولاً باید با نفتهای سنگینتر ترکیب شود.
بر همین اساس تحلیلگران معتقدند نفت ایران در نقطه میانی طیف نفتهای خام قرار دارد و به همین دلیل با زیرساختهای پالایشی موجود در بسیاری از کشورهای جهان سازگاری بالایی دارد.
کارشناسان همچنین تأکید میکنند که اهمیت تنگه هرمز تنها به حجم نفت عبوری از آن محدود نیست، بلکه بخش مهمی از نفتی که از این مسیر عبور میکند دارای گریدی است که برای بسیاری از پالایشگاههای جهان بهینه محسوب میشود؛ موضوعی که میتواند در شرایط اختلال در عرضه، کارایی سیستم پالایشی جهانی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
نظر شما