خبرگزاری مهر؛ گروه استانها: با گذشت سال ها از مقاومت و دفاع برابر هجمه های آمریکا و رژیم صهیونیستی، حضور پرشور مردم در حمایت از نیروهای مسلح و تأکید بر وحدت ملی نشان میدهد که سهگانه «ملت، رهبری و ایمان» همچنان یکی از مهمترین عوامل قدرت و انسجام در ایران است.
کارشناسان معتقدند این پیوند عمیق اجتماعی، نقش تعیینکنندهای در مقاومت ملت ایران در برابر تهاجمها و فشارهای خارجی دارد.
تاریخ معاصر ایران سرشار از مقاطعی است که ملت ایران در برابر تهدیدها و فشارهای خارجی ایستادگی کرده و توانسته است با اتکا به انسجام داخلی از بحرانها عبور کند. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که در این میان سه عنصر «ملت، رهبری و ایمان» به عنوان یک مثلث راهبردی، مهمترین عامل در شکلگیری مقاومت اجتماعی و سیاسی در ایران بوده است.
تحولات اخیر منطقه و جنگی که با اقدام آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران اسلامی شکل گرفت نیز بار دیگر این واقعیت را نمایان کرد که قدرت اصلی کشور تنها در تجهیزات نظامی خلاصه نمیشود، بلکه پشتوانه مردمی و باورهای عمیق دینی جامعه نیز در معادلات قدرت نقش اساسی دارند.
در حالی که بیش از ۱۰ روز از این جنگ میگذرد، در شهرهای مختلف کشور شاهد برگزاری تجمعات مردمی، برنامههای حمایتی و حضور پرشور مردم در میدانهای اجتماعی هستیم. بسیاری از این تجمعات بهویژه در ساعات شب برگزار میشود و در آن مردم با شعارها و پیامهای مختلف از نیروهای مسلح و مدافعان امنیت کشور حمایت میکنند.
تداوم روحیه سال های اول انقلاب
کارشناسان معتقدند این حضور اجتماعی نشاندهنده تداوم همان روحیهای است که در سالهای نخست انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس نیز دیده میشد؛ روحیهای که بر پایه ایمان دینی، حس مسئولیت ملی و اعتماد به رهبری شکل گرفته است.
محمد حسنی استاد علوم سیاسی دانشگاه در مازندران در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به نقش مردم در قدرت ملی گفت: در ادبیات علوم سیاسی، قدرت کشورها معمولاً با شاخصهایی مانند توان نظامی، اقتصاد یا فناوری سنجیده میشود، اما در برخی کشورها عامل مهمتری به نام سرمایه اجتماعی وجود دارد.
وی افزود: سرمایه اجتماعی به معنای اعتماد، همبستگی و مشارکت مردم در حمایت از ساختار سیاسی و منافع ملی است و ایران یکی از کشورهایی است که از این سرمایه برخوردار است.
این استاد دانشگاه ادامه داد: حضور مردم در صحنههای مختلف طی روزهای اخیر نشان داد که جامعه ایرانی در مواجهه با تهدید خارجی به سرعت به سمت همگرایی و وحدت حرکت میکند.
به گفته وی، این همبستگی ملی پیام روشنی برای دشمنان کشور دارد؛ پیامی که نشان میدهد فشارهای خارجی نمیتواند اراده مردم ایران را تضعیف کند.
وی همچنین تأکید کرد: تجربه تاریخی ایران ثابت کرده است هر زمان مردم در کنار حاکمیت قرار گرفتهاند، کشور توانسته است از سختترین شرایط عبور کند.
از سوی دیگر، علی نجفی یک پژوهشگر حوزه جامعهشناسی در گفتوگو با مهر بر نقش ایمان در شکلگیری این همبستگی اجتماعی تأکید کرد.
وی اظهار کرد: ایمان در جامعه ایران صرفاً یک باور شخصی نیست، بلکه به بخشی از هویت جمعی تبدیل شده است. این هویت دینی در مواقع بحران به یک عامل وحدتبخش تبدیل میشود.
این پژوهشگر افزود: وقتی جامعه دارای ارزشها و باورهای مشترک باشد، سطح اعتماد و همکاری اجتماعی افزایش پیدا میکند و این مسئله در مدیریت بحرانها بسیار مؤثر است.
وی ادامه داد: در شرایطی که کشور با تهدید خارجی مواجه میشود، بسیاری از مردم احساس میکنند که دفاع از کشور نه تنها یک وظیفه ملی، بلکه یک مسئولیت دینی نیز محسوب میشود.
به گفته وی، همین پیوند میان هویت ملی و باورهای دینی موجب میشود که در مواقع حساس، مشارکت اجتماعی مردم افزایش یابد.
این جامعهشناس همچنین به حضور گسترده مردم در اجتماعات پرشور و راهپیمایی های دفاع از ولایت طی روزهای اخیر اشاره کرد و گفت: برگزاری اجتماعات مردمی در شهرهای مختلف کشور، بهویژه در ساعات شب، نشان میدهد که جامعه ایران همچنان از ظرفیت بالایی برای همبستگی برخوردار است.
وی افزود: این اجتماعات تنها یک حرکت نمادین نیست، بلکه بیانگر نوعی احساس تعلق و مسئولیت جمعی نسبت به سرنوشت کشور است.
در کنار نقش مردم و ایمان، بسیاری از تحلیلگران بر جایگاه رهبری در ایجاد انسجام و هدایت جامعه تأکید دارند.
علی یونس تبار یک استاد اندیشه انقلاب اسلامی در گفتوگو با خبرنگار مهر در این باره گفت: در نظام سیاسی ایران، نهاد رهبری نقش مهمی در ایجاد هماهنگی میان بخشهای مختلف جامعه و ساختار سیاسی دارد.
وی افزود: در شرایط بحرانی، وجود یک رهبری ولایت فقیه که بتواند با درک دقیق شرایط و ارائه راهبردهای مناسب جامعه را هدایت کند، اهمیت بسیار زیادی دارد.
این استاد دانشگاه ادامه داد: تجربه سالهای گذشته نشان داده است که رهبری در بسیاری از بحرانها توانسته است با ایجاد آرامش و امید در جامعه، از بروز شکافهای اجتماعی جلوگیری کند.
نقش رهبری در تقویت روحیه مقاومت
وی همچنین به نقش ولایت فقیه در تقویت روحیه مقاومت اشاره کرد و گفت: انتخاب رهبر جدید، آیتالله سید مجتبی خامنهای، توسط مجلس خبرگان نیز نشان میدهد که ساختار ولایت فقیه همچنان به عنوان یکی از محورهای مهم انسجام سیاسی در کشور عمل میکند.
به گفته وی، استمرار این ساختار موجب میشود که در شرایط حساس، جامعه از یک مرکز هدایت و تصمیمگیری برخوردار باشد و این مسئله در تقویت روحیه وحدت ملی بسیار مؤثر است.
وی تأکید کرد: در واقع رهبری در ایران تنها یک جایگاه سیاسی نیست، بلکه به عنوان نماد وحدت و انسجام جامعه نیز شناخته میشود.
یونس تبار بر نقش همافزایی میان «میدان» و «دیپلماسی» در تحولات اخیر تأکید کرد و گفت: در تحولات اخیر شاهد بودیم که اقدامات نظامی در میدان و فعالیتهای دیپلماتیک در عرصه بینالمللی در یک مسیر واحد حرکت میکنند.
این تحلیلگر افزود: زمانی که میان این دو حوزه هماهنگی وجود داشته باشد، قدرت ملی کشور افزایش پیدا میکند و امکان مدیریت بحرانها نیز بیشتر میشود.
وی ادامه داد: نکته مهم این است که مردم نیز در این میان نقش پشتیبان را ایفا میکنند. حضور مردم در صحنه باعث میشود که اقدامات سیاسی و نظامی کشور از پشتوانه اجتماعی قوی برخوردار باشد.
به گفته وی، این همافزایی میان مردم، میدان و دیپلماسی یکی از ویژگیهای مهم ساختار قدرت در ایران است.
این محقق همچنین تأکید کرد: در واقع دشمنان کشور تصور میکردند که با ایجاد فشار و جنگ میتوانند جامعه ایران را دچار شکاف کنند، اما حضور مردم در صحنه نشان داد که این محاسبه نادرست بوده است.
افزایش سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی
مهدی یونسی استاندار مازندران نیز تأکید کرد: رهبری جامعه اسلامی میتواند سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی را افزایش داده و با تکیه بر مشارکت مردم، به تقویت جایگاه جمهوری اسلامی ایران در عرصه بینالمللی کمک کند.
وی همچنین بیان داشت: دولت و مدیران استان با همسویی با سیاستهای کلان نظام، عزم خود را برای تحقق اهداف انقلاب و پیشبرد برنامههای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی جزم کردهاند و امیدوارند دورهای جدید از پیشرفت و انسجام ملی آغاز شود
در مجموع بسیاری از کارشناسان معتقدند که سهگانه «ملت، رهبری و ایمان» یکی از مهمترین ویژگیهای ساختار اجتماعی و سیاسی ایران است؛ سهگانهای که در مقاطع مختلف تاریخی توانسته است کشور را از بحرانها عبور دهد.
تحولات اخیر نیز بار دیگر نشان داد که این پیوند همچنان در جامعه ایران زنده است. حضور مردم در صحنه، حمایت از نیروهای مسلح و تأکید بر وحدت ملی نشان میدهد که ملت ایران در دفاع از کشور و ارزشهای خود همچنان استوار ایستاده است.
تحلیلگران بر این باورند که حفظ و تقویت این سرمایه اجتماعی میتواند مسیر آینده کشور را نیز هموارتر کند؛ زیرا در نهایت، قدرت واقعی هر جامعه در همبستگی، اعتماد و مشارکت مردم آن نهفته است.
نظر شما